Türkiye’de tarımın mevcut durumu, çiftçilerin karşı karşıya kaldığı ekonomik sorunlar, artan üretim maliyetleri ve tarım arazilerinin korunması konusunda dikkat çeken değerlendirmeler yapıldı. Görüşmede özellikle üreticinin ürününü değerinde satamaması, yüksek girdi maliyetleri, kırsaldan kente göç ve tarımda uzun vadeli planlama ihtiyacı öne çıktı.
Türkiye’nin tarihsel olarak güçlü bir tarım ülkesi olduğuna dikkat çekilen görüşmede, özellikle büyükşehirlerde verimli tarım arazilerinin imar ve sanayi yatırımları nedeniyle giderek azalmasının gelecekte ciddi sorunlara yol açabileceği ifade edildi.
“Tarım arazileri korunmalı”
Tarım alanlarının sanayi ve yapılaşmaya karşı korunmasının önemine dikkat çekilirken, fabrikaların ve organize sanayi bölgelerinin mümkün olduğunca verimli tarım arazileri yerine tarıma elverişli olmayan bölgelerde kurulması gerektiği belirtildi.
Görüşmede merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan’ın da sanayi yatırımlarının verimli tarım arazilerine yapılmaması yönündeki yaklaşımı örnek gösterildi.
Çiftçinin en büyük sorunlarından biri yüksek maliyet
Üreticilerin özellikle yem, mazot ve diğer tarımsal girdilerdeki maliyet artışlarından olumsuz etkilendiği vurgulandı. Hayvancılık yapan üreticilerin sattıkları süt ve diğer ürünlerden elde ettikleri gelirle artan yem maliyetlerini karşılamakta zorlandıkları ifade edildi.
Çiftçiye sağlanan nakdî ve aynî finansman imkânlarının da değerlendirildiği görüşmede; yem, hayvan, tohum ve gübre gibi üretim girdilerinin desteklenmesinin önemine işaret edildi.
“Üretici satıyor ama ucuza satıyor”
Görüşmenin dikkat çeken başlıklarından biri de çiftçinin ürününü değerinde satamaması oldu.
Üreticinin artan maliyetlere rağmen ürününü düşük fiyatlarla satmak zorunda kaldığı belirtilerek, üretimden tüketiciye kadar olan zincirin sağlıklı biçimde planlanmasının gerekliliği vurgulandı.
Özellikle yaş sebze ve meyvede plansız üretimin dönem dönem arz fazlasına ve fiyatların düşmesine yol açabileceğine dikkat çekildi. Çiftçinin hangi ürünü, hangi bölgede ve ne miktarda üreteceğine ilişkin daha güçlü bir tarımsal planlamaya ihtiyaç olduğu ifade edildi.
Köylerin yeniden üretim merkezi olması gerekiyor
Kırsaldan şehirlere yaşanan göçün tarımsal üretimin geleceğini tehdit eden önemli konulardan biri olduğu belirtilirken, gençlerin yeniden tarıma yönelmesi için yalnızca teşvik verilmesinin yeterli olmayacağı kaydedildi.
Köylerde yaşayan üreticilerin yeterli gelir elde edebilmesi, sosyal imkânlara sahip olması, sağlık hizmetlerine ulaşabilmesi ve ailesiyle nitelikli bir yaşam sürdürebilmesi gerektiği ifade edildi.
“Tarım siyasetin üzerinde bir devlet politikası olmalı”
Görüşmede en güçlü vurgulardan biri ise Türkiye’nin uzun vadeli bir tarım politikasına ihtiyaç duyduğu yönünde oldu.
Buğday, arpa, et, süt ve mısır gibi temel ürünlerin stratejik olarak ele alınması; yerli üretimin artırılması ve ithalata bağımlılığın azaltılması gerektiği belirtildi.
Tarım politikalarının hükümet değişikliklerine göre sürekli değiştirilmemesi gerektiği ifade edilerek, tarımın ülkenin gıda güvenliğini doğrudan ilgilendiren uzun vadeli bir devlet politikası olarak ele alınması gerektiği kaydedildi.
Görüşmede ayrıca katma değerli üretimin artırılması, kamu kaynaklarının etkin kullanılması, israfın önlenmesi ve denk bütçe anlayışının ekonomik kalkınmadaki önemine ilişkin değerlendirmeler de yapıldı.
Tarımın yalnızca çiftçinin değil, Türkiye’nin geleceği açısından stratejik bir mesele olduğu vurgulanırken; üreticinin toprağında kalabildiği, emeğinin karşılığını alabildiği ve yerli üretimin güçlendirildiği sürdürülebilir bir tarım modelinin önemi dile getirildi.
